Aktualnie znajdujesz się: Strona główna >> Policja radzi >> Prewencja >> Pomóż zwalczyć sz...

Pomóż zwalczyć szarą strefę

Skutki istnienia zjawiska "szarej strefy" odczuwalne są we wszystkich dziedzinach życia społecznego, gospodarczego i ekonomicznego kraju i dla każdego obywatela.

"Szara strefa" obejmuje działalność zarobkową, nie mającą charakteru przestępczego, prowadzoną bez wnoszenia odpowiednich opłat, płacenia stosownych podatków i bez przestrzegania obowiązujących norm prawnych. Dotyczy głównie przychodów z nieujawnionych źródeł w postaci :
- przychodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach – to sytuacje, w których podatnik wprawdzie opodatkował swoje przychody, jednak ponoszone przez niego wydatki oraz zgromadzony majątek były nieadekwatne do deklarowanych przychodów;
- przychodów z nieujawnionych źródeł przychodów – są to przychody (dochody) podlegające opodatkowaniu, które podatnik faktycznie osiąga, nie zgłaszając tego faktu organom podatkowym (źródło przychodów niezarejestrowane).

 

Do szarej strefy można zaliczyć zarówno zarejestrowanych podatników nie w pełni deklarujących swoje dochody, jak i osoby niezidentyfikowane, niezarejestrowane, działające poza systemem podatkowym. Od szarej strefy należy odróżnić czarną strefę, która dotyczy dochodów z działalności o charakterze przestępczym. Należy zatem mieć na uwadze, że często następuje przenikanie się strefy szarej i czarnej, ponieważ w wielu przypadkach działania mające na celu unikanie płacenia podatków łączy się bezpośrednio z aktywnością przestępczą.

 

W gospodarce krajowej identyfikuje się m.in. następujące obszary szarej strefy:

Zagrożenie dla ładu publicznego i finansów państwa

 
       
   

a) obrót paliwami płynnymi, w tym również gazem płynnym:

• wykorzystywanie niżej opodatkowanych bądź zwolnionych z podatku akcyzowego olejów: opałowego i żeglugowego lub produktów naftowych o niższych parametrach jakościowych, zwolnionych z podatku akcyzowego ze względu na przeznaczenie do napędu pojazdów silnikowych.
• nielegalną produkcję paliw poprzez mieszanie komponentów służących także do wyrobu innych produktów chemicznych;
• dodawanie do paliw pełnowartościowych innych dodatków w celu zwiększenia objętości.
• stosowanie do napędu różnego rodzaju biopaliw - olejów roślinnych, estrów wyższych kwasów tłuszczowych itp. bez uiszczenia należnego podatku akcyzowego.
• sprzedaż na stacjach paliw LPG, poza ewidencją, gazu przeznaczonego na cele grzewcze.

b) obrót alkoholem etylowym;

• wykorzystywanie do produkcji wyrobów alkoholowych alkoholu etylowego skażonego, przeznaczonego do wytwarzania produktów nieprzeznaczonych do konsumpcji przez ludzi (rozpuszczalniki, podpałki do grilla, rozmrażacze itp.), po uprzednim jego odkażeniu.
• przemyt alkoholu przez granicę wschodnią.
• nielegalna produkcja własna.

c) obrót wyrobami tytoniowymi;

• przemyt wyrobów tytoniowych zza wschodniej granicy, a następnie nielegalnie przemieszczana na obszar innych państw Unii Europejskiej, pozostała ilość oferowana jest na bazarach i targowiskach.
• nielegalne wytwórnie wyrobów tytoniowych.

d) nielegalny hazard;

• działalność podmiotów zagranicznych, które organizują różnego rodzaju gry losowe dla obywateli polskich poprzez internet.
• prowadzenie e-handlu wiąże się często z nierejestrowanym obrotem towarami i usługami.
• działalność podmiotów, które urządzają gry na automatach bez zezwolenia wymaganego ustawą o grach i zakładach wzajemnych.

 
       

 

Transfer dochodów za granicę

 
       
   

• przerzucanie przez podmioty gospodarcze dochodów do podmiotów powiązanych zagranicznych poprzez zawieranie transakcji na rażąco niekorzystnych warunkach, różniących się od warunków rynkowych, np. poprzez stosowanie cen transferowych, wzajemne kredytowanie, pozorne szkolenia, zawieranie fikcyjnych umów na świadczenie usług niematerialnych w zakresie zarządzania i marketingu.

• wykorzystywanie powiązań z udziałowcami zagranicznymi w celu zaniżania podstawy opodatkowania, bądź też wykazywania strat w prowadzonej działalności gospodarczej.

 
       

 

Nielegalne zatrudnienie

 
       
   

• praca najemna, wykonywana bez nawiązania stosunku pracy, czyli bez umowy o pracę, umowy-zlecenia, umowy o dzieło lub jakiejkolwiek innej pisemnej umowy pomiędzy pracodawcą i pracownikiem bez względu na sektor własności (również u osób fizycznych i w indywidualnych gospodarstwach rolnych).

 
       

 

Nierejestrowany obrót towarami i usługami

 
       
   

• ukrywanie obrotów i dochodów.
• uzyskiwanie dochodów nieznajdujących pokrycia w przychodach z ujawnionych źródeł lub pochodzących ze źródeł nieujawnionych.
• nadużywanie korzystania ze zwolnień podatkowych i zgłoszonych przerw w prowadzeniu działalności gospodarczej.
• posiadanie i sprzedaż towarów bez polskich znaków akcyzy znajdujących się na bazarach i w transporcie.
• zakładanie fikcyjnych podmiotów.
• wystawianie fikcyjnych faktur.

 
       

 

Inne równie ważne

 
       
   

• w imporcie i eksporcie produktów i usług (np. zaniżanie wartości, ilości, jakości, wagi, rodzaju towaru),
• w budownictwie ogólnym oraz mieszkaniowym (np. najczęściej, głównie z powodu nielegalnego zatrudnienia – praca na czarno),
• w handlu (np. zwłaszcza handel bazarowy, uliczny, barter i tzw. giełdy),
• w usługach hotelarskich, gastronomicznych, restauracyjnych (np. ukrywanie przed opodatkowaniem przez hotelarzy i restauratorów faktycznej wysokości obrotów),
• w transporcie i komunikacji (np. sprzedaż pozaewidencyjna biletów, świadczenie usług przewozowych bez zezwolenia itp.) ,
• konsumpcyjnych wydatkach gospodarstw domowych (np. handel wymienny, zwłaszcza na terenach wiejskich: mleko za jajka, płody rolne za użyczenie sprzętu itp.),
• nierejestrowanym zatrudnieniu, (np. praca na czarno)
• przemyśle lekkim (np. produkcja obuwia, tekstyliów – produkcja domowa, chałupnicza i sprzedaż bazarowa),
• legalnie działających firmach handlowych (np. które księgują tylko część obrotów, a proceder ten jest trudny do wykrycia, o ile sprawca nie zostanie zaskoczony "na gorącym uczynku").

 
       

 

Wszelkie przejawy działania, dotyczące zjawiska "szarej strefy" należy zgłaszać do poniższych instytucji:

Ministerstwa Pracy i Polityki Socjalnej:
• 16 wojewódzkich urzędów pracy – Wydział Kontroli Legalności Zatrudnienia,
• Zakład Ubezpieczeń Społecznych – Departament Kontroli Płatników Składek.

Ministerstwa Finansów:
• Generalny Inspektor Kontroli Skarbowej,
• Dyrektorzy Urzędów Kontroli Skarbowej,
• Dyrektorzy Izb Skarbowych,
• Naczelnicy Urzędów Skarbowych,

Państwowej Inspekcji Pracy

Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumenta
• Główny Inspektor Inspekcji Handlowej